![]() |
POLİTİK DURUM
20.’den 21. yüzyıla girerken
Bu yazı, Dünya ve Türkiye’deki dünden bugüne gelişmeleri köşe taşlarını koyarak ve dergimizin yönelişine ilişkin zemin oluşturacak şekilde ele alıyor.
Küçük olaylar büyük çıktılara neden olabiliyorsa, arka planda büyük bir kriz var demektir.
Arjantin’den Afganistan’a
Esas olarak küreselleşme döneminin bitişi olan ikiz kulelere saldırıyla bütün dünya savaş ve terör denklemine göre algılanmaya ve algılatılmaya başlandı.
1 Mayıs’a doğru
Farklı coğrafyalarda çok çeşitli olaylar, giderek tek bir politik gündemi oluşturuyor ve bu gündem 1 Mayıs alanlarına yansıyacak.
Emperyalist saldırı sürüyor
AB ve seçim parantezine alınmış Türkiye, her anlamıyla bir çıkışsızlığı yaşıyor. Kendisinin olmayan tercihleri daha ne kadar etkileyebilecek?
İnsan hakları, demokratik haklar vb. açısından
KÜRESELLEŞME ve AVRUPA BİRLİĞİ
Bütün sorunların kendisine bağlandığı AB’ye evet - hayır ikilemine sıkışmanın işçi sınıfı ve emekçiler açısından ne kadar gerçekçi olduğu tartışılıyor.
Savaş ortamına giderken
3 Kasım seçimleri, Dünya’da ve Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgede gerginliklerin arttığı bir ortamda yapıldı ve sonuçları bu açıdan önemli.
Kapitalizmin çıkışı yok
Kapitalizm, hızla savaşa doğru koşuyor ve savaş dışında bir çözüm üretemeden, insana ve doğaya ait her şeyi bozup, insanlığı sona doğru sürüklüyor.
ABD, AB, ordu ve AKP
Ülke siyaseti, kendi özgüllüğü içinde bir tablo oluşturuyor görünse de gittikçe daha çok emperyalistlerin ve işbirlikçilerin gündemi tarafından belirleniyor.
Emperyalist saldırı ve işgal politikası, karşı tepkileri geliştirirken
Günümüz Türkiye’sinde, birincisi şeriatçılarla kemalistler diğeri de amerikan karşıtlığına indirgenmiş anti-emperyalist mücadeleye hapsedilmek istenen toplumsal muhalefet, bağımsız sınıf tavrı ekseninde geliştirilmek zorundadır.
Emperyalist saldırı Ortadoğu’ya odaklanırken
Türkiye, coğrafi, kültürel, siyasi, askeri, vb yönlerden emperyalist projelerin tam merkezinde yer alıyor. Bu yüzden NATO zirvesinin İstanbul’da toplanması tesadüf değil ve özel bir önem taşıyor.
Emperyalist saldırganlık ve yayılmacılık kıskacında
İşçi sınıfının ulusal düşmanlıklardan, ulusal baskıdan çıkarı yoktur. Yalnızca işçi sınıfı tutarlı olarak halkların, ulusların eşitliğinden, kardeşliğinden yanadır. Kıbrıs emperyalist politikalar ve planların merkezinde duruyor.
Savaş, katliam, sefalet, gericilik, hakların, kazanımların gaspı...
KURTULUŞ İŞÇİ SINIFINDA, SOSYALİZMDE
Tırmanan emperyalist saldırganlığa gösterilen tepkiler içerisinde ‘demokrasici’, ‘ulusalcı’ ya da ‘İslamcı’ akımlar gelişirken işçi sınıfının, komünizmin bağımsızlığının vurgulanması önem kazanıyor.
Keskinleşen emperyalist rekabet koşullarında
Türkiye’nin AB sürecinin kritik aşamasında, Kürt ulusal sorunu odağında tırmanan gerilimler ve saflaşmalar irdeleniyor.
Küreselleşme, ‘ılımlı İslam’, şoven milliyetçilik, militarizm...
EMPERYALİZM ve OLİGARŞİNİN SEÇENEKLERİ
Cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri sürecinde saflaşmanın keskinleştiği ortam, dünya ölçeğinde emperyalizmin politikalarından bağımsız değildir.
ARAŞTIRMA - İNCELEME
Emperyalizmin son 10 yılı
Emperyalizmin son on yılının tanımı olan küreselleşme ideolojisi, işlevini tamamlamış ve emperyalizm yeni yönelimlere girmiş bulunuyor. Biten ve başlayan yeni yönelime dair ilk sözler bu yazıyla söylenmiş oluyor.
HACI YILDIZ
Koşulları, gelişimi, gerçekleştirdikleri
Yıkılan neydi, yaşanan sosyalizm deneyimi bize nasıl dersler bıraktı sorusuna yanıt aranacak dizinin ilk yazısı iç savaş yıllarına kadar olanları değerlendiriyor.
SÜHA ILGAZ
Kemalist bir kapitalistleşme öyküsü
OSMANLI’DAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NE
Türkiye’de devlet tartışmasının ideolojik ve tarihi arka planını oluşturma çabasına yönelik çalışmanın ilk bölümü.
CEMİL TUNA
Sovyet iktidarının daralması
Sosyalizm deneyinin değerlendirilmesi amacıyla devam eden çalışmalar bu sayıda iç savaş dönemini konu alıyor.
SÜHA ILGAZ
Sovyetlerde NEP dönemi
Sosyalizm tarihi üzerine araştırma inceleme yazımız, Sovyetler’de önemli bir kavşak olan NEP dönemini ve bu dönemin tercihlerini anlatıyor.
SÜHA ILGAZ
Dönemin devrimci kavranışı açısından
Her tarihsel dönemin sosyalizme götüren devrimci stratejisini yaratmak, o dönemin komünistlerinin tarihsel sorumluluğudur.
HACI YILDIZ
Devlet ve altyapı
GERİ KALMIŞLIĞIN KAYNAKLARINDA OSMANLI
Emperyalist merkez ülke kapitalizmleri ile geri kalmış perifer ülke siyasal yapılarının farklılaşması ve farklılıkları üzerine tarihsel bir giriş.
İREM YALINPALA
TEKELCİ REKABET ve DEĞİŞEN DENGELER
Emperyalist merkezlerin keskinleşen rekabetleri, dünyayı yeni gerilimlere sürüklüyor ve Lenin’in Emperyalizm teorisinin önemini gösteriyor .
HACI YILDIZ
Sosyo-ekonomik yapı tahlili açısından
Sosyo-ekonomik yapı tahlili yapabilmek, bu tahlilin dayanacağı marksist terminolojiyi ve bu eksende bir kavram bütünlüğünü yeniden kurarak işe başlamayı zorunlu kılıyor.
HACI YILDIZ
Sovyetlerde sosyalist inşa
ZORLA KOLEKTİFLEŞTİRME, HIZLI SANAYİLEŞME
Sosyalizmin tarihine ilişkin, Sovyet deneyiminin incelenmesine yönelik çalışma bu sayıda, zorla kolektifleştirme ve hızlı sanayileşme ile karakterize edilen sosyalist inşa dönemi ile sürüyor.
SÜHA ILGAZ
Sovyetlerde toplumsal yapının konsolidasyonu
SOSYALİST EKONOMİ ve SİYASİ YABANCILAŞMA
Sosyalizm deneyiminin değerlendirilmesine yönelik olarak Sovyet tarihinin incelenmesinde belirleyici öneme sahip olan toplumsal-ekonomik dönüşümün sonuçlarına ulaştığı dönem ele alınıyor.
SÜHA ILGAZ
Yönetişim
Burjuvazinin yönetim biçiminde gerçekleştirmek istediği değişim altyapıdaki kaynakları ile ilişkisi içinde inceleniyor.
İREM YALIMPALA
‘Yurtsever savaş’ ve sonrasında Sovyetler
İDEOLOJİK YABANCILAŞMA ve BÜROKRASİNİN HAKİMİYETİ
İkinci Emperyalist Paylaşım Savaşı ve ardından gelen dönem, Sovyet iktidarının tarihi içerisinde, revizyonizmin hakimiyeti ve bürokrasinin iktidarına giden koşulları hazırlaması açısından önem taşıyor.
SÜHA ILGAZ
Sovyetlerde ‘reformlar’ ya da ‘deformasyon’
REFORMİST REVİZYONİZM ve EKONOMİK YABANCILAŞMA
Sovyet tarihinin incelenmesinde revizyonizmin hakim olup rejimin tıkanıklığa sürüklendiği dönem ele alınıyor.
SÜHA ILGAZ
TEORİK TEMELLER
MARKSİZMDE KOMÜNİZME GEÇİŞ SORUNU
Marksizme ait önemli bir konu, klasiklerde ele alınışı ile sergileniyor ve tartışmalara sağlam bir zemin oluşturuluyor.
SÜHA ILGAZ
KAPİTALİST DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
Marksizme ait önemli bir konu, temel olarak nasıl bir yaklaşımla ele alınmalı? Bu konuda ilk sözler, tartışmalarda ön açıcı olması amacıyla ifade ediliyor.
CEMİL TUNA
İlk dönem marksistlerde ve Lenin’de emperyalizm
20. yüzyılın başındaki tartışmalar ve taraflaşmalar, esas olarak, yıkılan sosyalizmler sonrası kaldığı yerden devam ediyor.
HACI YILDIZ
Devlet ve ideoloji
Devlet nasıl işler sorusuna ideoloji dolayımıyla yaklaşan çalışma, ideoloji tartışmalarında politik konumlanmaları sorguluyor.
İREM YALINPALA
Tanımı ve kapsamı açısından
Her işçi sınıfı tanımı farklı bir siyasallığa çıkmakta, her siyasallık ise kendine uygun bir sınıf tanımı yapmaktadır.
HACI YILDIZ
Sermaye birikimi sorunu
Krizsiz bir kapitalizm düşünmek, ücretli emek olmadan sermayenin olabileceğini ileri sürmek anlamına gelecektir. Krizin kaynağı sermayedir.
HACI YILDIZ
Sosyalist devlet
Proletarya demokrasisinin ne olduğu ve tarihsel deneyden çıkan sonuçlar ışığında, proleter devletin niteliklerinin ne olması gerektiği saptanabilir.
SÜHA ILGAZ
İşçi sınıfının komünizm mücadelesinde program ve strateji sorunları
DEMOKRATİK DEVRİM ve SOSYALİST DEVRİM
Devrimci adımın saptanması, devrim anlayışının teorik netlikle ifade edilmesini öngerektirir. Strateji, teorik netlikler üzerinden inşa edilmelidir.
SÜHA ILGAZ
Kendi kaderini tayin hakkı
ULUSAL SORUN ve SINIFSAL SORUN
Ulusal hareket içerisinde işçi sınıfının, komünizmin özgürlüğü, bağımsızlığı, ulusal mücadelenin başarısının olduğu kadar sosyalizm mücadelesinin gelişmesinin de güvencesidir.
SÜHA ILGAZ
Bu üç kavramın bağlantılarını ve birbirleriyle ilişkisini diyalektik olarak kuramayan siyasi çizgiler, kazandıkları başarıyı uzun vadeye taşıyamazlar.
K. ALİ
Ulusal sorun ekseninde
Türkiye ve Kürdistan için komünistlerin devrim programlarının sınırlarının, dayanacakları nesnel zemin açısından tanımlanmadan önce, ulusal sorun açısından netleştirilmesi gerekmektedir.
HACI YILDIZ
Komünist işçi partisinin
İşçi sınıfının komünist partisinin yaratılması meselesi, sınıf mücadelesinin komünizm hedefine ulaşabilmesinin gereklilikleri çerçevesine yerleştirilirken Rusya’daki deneyimin bazı örneklerine deyiniliyor.
SÜHA ILGAZ
Tarihsel ve sınıfsal gelişimi açısından
Demokrasi kavramının sınıfsal ve tarihsel temelleri ifade ediliyor.
HACI YILDIZ
TARTIŞMA - ELEŞTİRİ
Soru, sosyalist harekette ve özellikle geleneğimizde hangi yanlış karşılıkları buldu ve doğru yanıt hangisidir, yazının konusunu oluşturuyor.
CEMİL TUNA
Sosyalist demokrasi tartışması
PROLETARYA İHTİLALİ, DÖNEK KAUTSKY ve ‘BİZİM PLEHANOV’
Proletarya partisini bir dönem için arka planda tutulabilir bir konu olarak algılamak nasıl kabul edilebilmiş ve bunun sonuçları neler olmuştur? Kurtuluş hareketinin, ‘sosyalist demokrasi’ ekseninde geçirdiği evrim inceleniyor.
HACI YILDIZ
Birleşik çoğulcu bir yanılsama
ÖDP’den ‘ayrılmak’ sol liberalizmden ayrılmak anlamına gelir mi? bu partiden ‘yollarını ayıranların’ iddialarının sahiciliği tartışılıyor.
Piyasa sosyalizmi tartışması
Piyasa ile sosyalizmi uzlaştırma deneyimlerinin sonuncusu Aganbegyan’ın görüşlerine dayanan Gorbaçov’un öncülüğünde gerçekleşti. Sonuç ortada!
SÜHA ILGAZ
PARTİ TARTIŞMALARINDA GÜNCELLİK
Kitle partisi, çatı partisi vb konularda, kullanılan kavramları ayrıştırıp, tartışmada netliklere ulaşılmaya çalışılıyor.
HACI YILDIZ - SÜHA ILGAZ - İSMET ÖZTÜRK - CEMİL TUNA
Sekterizm ve burjuva demokratizmi
Yaygın olduğu üzere, sekterizmi ‘sol sapma’ ile özdeşleştirmenin yanlışlığı ve burjuva demokratizminin, sağ sapmanın, daha sekter ve dogmatik olabileceğini sergiliyor.
İREM YALINPALA
Genel seçimlerden yerel seçimlere
Komünist partisini yaratmadan işçi sınıfını siyaset sahnesine; seçimlerde bağımsız sınıf tavrını, işçi sınıfının çıkarlarını ve bu doğrultuda müttefiklerini burjuvazinin seçeneklerinin dışına taşıyabilmek mümkün değildir.
K. ALİ
Sendika politikamız açısından
‘YENİ SENDİKACILIK’ ANLAYIŞLARI
Kapitalizmin ve işçi sınıfının nitelik değiştirdiği tezleri üzerinde yaygınlaşan ‘yeni sendikacılık’ anlayışlarının eleştirisi, sendikal politikamızı belirginleştirmemize olanak sağlıyor.
K. ALİ
Demokrasi tartışmaları içerisinde
‘Demokrasi’ adına alınan belirli Avrupa Birliği yandaşı ve karşıtı tutumlar tartışılıyor.
KUZEY YALÇIN
ÇEVİRİ
Üçüncü (Komünist) Enternasyonal Dördüncü Kongresi
Sosyalist hareketin tarihine ilişkin bu belge, bugün için de önemini koruyor.
STUTTGART ULUSLARARASI SOSYALİST KONGRESİ
Emperyalizm tartışmaları tarihinden bir belge sunuyoruz.
VLADİMİR İLYİÇ LENİN
Komünist Enternasyonal Üçüncü Kongresi
RKP’NİN TAKTİKLERİ ÜZERİNE TEZLER
İç savaş koşullarının değerlendirildiği resmi Komitern belgesi, dönemi anlamak açısından önem taşıyor.
PARTİ ÖRGÜTLENMESİNİN İLKELERİ ÜZERİNE
Komünist Enternasyonal Üçüncü Kongresi
KOMÜNİST PARTİLERİNİN ÖRGÜTSEL YAPISI, YÖNTEMLERİ ve ÇALIŞMASI ÜZERİNE TEZLER
Lenin’in ‘fazla Rusça olmuş ama her satırının altına imzamı atarım’ dediği tezler, herkesin keyfince, kendi diline tercüme etmek yoluyla, altına imza atmaktan kaçındığı, enternasyonalist devrimci geleneğin mirasıdır.
Komünist Enternasyonal İkinci Kongresi
ULUSAL ve SÖMÜRGE SORUNLARI ÜZERİNE TEZLER ve EKLERİ
Taslaklarını Lenin’in hazırladığı ve Roy’un ekleriyle birlikte Komintern’in 2. Kongresinde kabul edilen Tezler ulusal sorunun değerlendirilmesinde temel belge niteliğini koruyor.
RUS SOSYAL-DEMOKRATLARININ GÖREVLERİ
1897’de sürgünde yazılmış olan makale, komünist işçi partisinin inşa sürecinin ilk aşamalarındaki görevlere işaret ediyor.
VLADİMİR İLYİÇ LENİN